İzmir’de Barınma Krizi Derinleşiyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi çatısı altında çalışmalarını sürdüren İzmir Planlama Ajansı (İZPA), kentin güncel sosyal ve ekonomik sorunlarını mercek altına alan kapsamlı bir araştırmayı kamuoyuyla paylaştı. “Mercek İzmir – İyi Olma Hali: İzmir’de Barınma Hakkı Politika Notu” başlığıyla yayımlanan rapor, barınmanın İzmir’de yaşam kalitesini belirleyen en kritik unsur hâline geldiğini gözler önüne serdi.
Raporda, “iyi olma hali” kavramının yalnızca bireysel refahla sınırlı olmadığı; güvenli, erişilebilir ve nitelikli barınma koşullarının bu kavramın merkezinde yer aldığı vurgulandı. Barınmanın sadece bir konutta yaşamak değil, konutun uygun fiyatlı olması, sosyal donatılara ve kentsel hizmetlere erişim sağlaması, dayanıklı ve kapsayıcı bir çevre sunması gerektiği ifade edildi.
Araştırmada, uluslararası literatüre göre kira giderlerinin hane gelirinin yüzde 30’unu aşmaması gerektiği hatırlatıldı. Ancak İzmir’de mevcut tablo bu sınırın çok üzerine çıkıldığını gösterdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi verilerine göre İzmir, konut harcamalarında 143,9 endeks değeriyle İstanbul’un ardından Türkiye’nin en pahalı ikinci ili oldu.
Raporda, 2025 yılı itibarıyla iki asgari ücretle çalışan dört kişilik bir hanenin aylık gelirinin 44 bin 208 TL olduğu, bu gelire göre kira için ayrılabilecek üst sınırın ise 13 bin 262 TL’de kalması gerektiği belirtildi. Buna karşın İzmir’in 11 merkez ilçesinde 100 metrekarelik bir konutun ortalama kira bedelinin 25 bin 820 TL’ye ulaştığı tespit edildi. Bu durum, barınma maliyetlerinin uygun fiyatlılık kriterinin yaklaşık iki katına çıktığını ortaya koydu.
İlçe bazlı değerlendirmelerde Güzelbahçe ve Narlıdere metrekare başına en yüksek kira bedellerinin görüldüğü ilçeler arasında yer aldı. Karabağlar ve Bayraklı gibi görece düşük gelirli hanelerin yoğunlaştığı ilçelerde dahi kira/gelir oranının yüzde 30 sınırını aştığına dikkat çekildi.
2018–2025 dönemini kapsayan analizde ise kira artışlarının boyutu çarpıcı rakamlarla ortaya kondu. Narlıdere’de kiralar 23 kat, Güzelbahçe’de 21 kat, Karşıyaka ve Balçova’da ise yaklaşık 20 kat arttı. Raporda, barınma maliyetlerindeki bu hızlı yükselişin yalnızca bireysel refahı değil, kentte sosyal adalet, mekânsal bütünlük ve yaşam kalitesini de doğrudan etkileyen yapısal bir sorun hâline geldiği vurgulandı.
Etiketler:
#İzmir #BarınmaKrizi #İZPA #Mercekİzmir #KiraArtışı #Konut #YaşamMaliyeti #İzmirBüyükşehir #TÜİK #SosyalAdalet