Zeytin yükseldi, zeytinyağı düştü!

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatına ilişkin çarpıcı veriler paylaştı.
Uygun, 2023/24 sezonunda 763 milyon dolar olan toplam ihracatın, 2024/25 sezonunda yüzde 27 gerileyerek 559 milyon dolara düştüğünü belirtti. Verilerin sektörde iki farklı tabloyu ortaya koyduğunu ifade eden Uygun, sofralık zeytinde artış yaşanırken zeytinyağında ciddi kayıplar görüldüğünü vurguladı.
Sofralık zeytin ihracatının 255 milyon dolara ulaşarak hedefleri aştığını belirten Uygun, siyah zeytinde yüzde 19’luk artışla 194 milyon dolara, yeşil zeytinde ise yüzde 29 yükselişle 61 milyon dolara ulaşıldığını söyledi. Türk zeytininin 117 ülkeye ihraç edilerek küresel pazardaki gücünü koruduğunu ifade etti.
Ancak zeytinyağı tarafında tablo tersine döndü. Uygun, zeytinyağı ihracatının döviz bazında yüzde 50 düşüşle 252 milyon dolara gerilediğini, miktar bazında ise 70 bin tondan 50 bin tona düştüğünü açıkladı. Böylece zeytinyağı ihracatı, dört sezon sonra ilk kez sofralık zeytinin gerisinde kaldı.
KISITLAMALAR ETKİLİ OLDU
Düşüşün yalnızca küresel fiyatlarla açıklanamayacağını belirten Uygun, 2021 yılından bu yana uygulanan kısıtlama, fon ve yasakların Türkiye’nin rekabet gücünü zayıflattığını ve pazar kaybına neden olduğunu ifade etti.
2025-2026 sezonunda da olumsuz tablonun sürdüğünü aktaran Uygun, 31 Mart 2026 itibarıyla toplam ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 38 azalarak 192 milyon dolara gerilediğini söyledi. Aynı dönemde zeytinyağı ihracatı yüzde 73 düşüşle 7 bin tona inerken, 44 milyon dolar gelir elde edildi. Sofralık zeytin ihracatı ise 135 milyon dolarda kaldı.
YENİ PAZAR VE PROJE ATAĞI
Sektörde çözüm arayışlarının sürdüğünü belirten Uygun, ABD, Kanada, Japonya ve Avustralya gibi hedef pazarlara yönelik ticaret heyetleri düzenlediklerini ve uluslararası fuarlarda aktif tanıtım yaptıklarını ifade etti.
EZZİB tarafından başlatılan OLIVEtoLIVE UR-GE projesine 60 firmanın başvurduğunu belirten Uygun, projenin katma değerli ihracatı artırmayı ve firmaların küresel rekabet gücünü yükseltmeyi hedeflediğini söyledi.
PESTİSİT UYARISI
Sektörde ihracat yasakları ve kotaların belirsizlik yarattığını belirten Uygun, Dahilde İşleme Rejimi’nin kesintisiz uygulanması gerektiğini vurguladı.
Ayrıca pestisit riskine dikkat çeken Uygun, özellikle ABD ve Uzak Doğu pazarında sorun yaşanabileceğini belirterek yapılan analizlerde numunelerin yarısından fazlasında pestisit kalıntısı tespit edildiğini söyledi. Üretim sürecinden itibaren önlem alınması gerektiğini ifade etti.
ETİKETLER
zeytinyağı ihracatı, Emre Uygun, EZZİB, zeytin sektörü, Türkiye ihracat, tarım ekonomisi, pestisit, dış ticaret